Wanneer Joop Petit gevraagd wordt naar zijn visie op de mogelijkheden van het Cubi-concept beginnen zijn ogen te twinkelen. “Kijk, een architectenbureau als SATIJNplus heeft een naam op het gebied van functievrij bouwen hoog te houden. Toen wij eind 2007 in contact kwamen met de ‘geestelijk vader’ van de Cubi, Paul Rinkens, waren we gelijk onder de indruk van het innovatieve concept. Het Cubi-concept is competitief door een geringe (financiële) investering ten opzichte van de traditionele bouw. In september 2008 zijn wij in het project gestapt, niet als opdrachtnemer, maar als volwaardig partner. Onze opdracht is duidelijk: zet de punt op de i. Dit betekent dat SATIJNplus het optimaliseren van de Cubi als speerpunt heeft. Zo focussen wij ons onder andere op de domotica (huisautomatisering) waarbij we alle techniek koppelen aan één gebruiksvriendelijk handbedienbaar systeem. Hierbij altijd vooruitdenkend aan de behoeften van de toekomstige generatie gebruikers. Tweede belangrijk aandachtspunt is het optimaliseren van de bouwtechniek. Zo is het casco van de eerste serie Cubi’s van staal, wat nogal obstakels veroorzaakte qua Arbowet. De nieuwe klasse Cubi’s is van aluminium.”

Zoals door Joop Petit aangehaald richt architectenbureau SATIJNplus zich op functievrij bouwen, sterker nog, SATIJNplus is de naamgever van deze noviteit in de bouwwereld. In de visie van functievrij bouwen dient een gebouw die functies te faciliteren waar vraag naar is. Bij functievrij bouwen focust men primair op de gevel en het casco, in tweede instantie wordt er gekeken welke functie het gebouw kan krijgen. Dit in tegenstelling tot de huidige overtuiging dat je een samenleving kunt creëren, dat een samenleving de bouwtekeningen volgt. Voorbeelden te over die aantonen dat dit pijnlijk strookt met de werkelijkheid. Een samenleving is er en het is verstandig je daar bouwgewijs naar te richten. De waarde van een gebouw kun je terugbrengen tot drie basale entiteiten: emotionele waarde (zit ‘m met name in de gevel en het casco), een technische en een gebruikswaarde. Vooral deze laatste twee beginnen meteen vanaf oplevering te dalen in waarde, zo raakt de techniek razendsnel verouderd en ook de behoefte van de samenleving qua functie van gebouw en omgeving is voortdurend aan verandering onderhevig. De emotionele waarde daarentegen stijgt voortdurend, zie onder andere de trend van herbestemming van enten. Simpel gezegd: de buitenkant blijft, de binnenkant wordt aangepast. Het pand volgt de behoefte van de samenleving.

“En hier komen de additionele voordelen van het Cubi-concept om de hoek kijken”, vervolgt Joop Petit, “de Cubi is ietwat onbeleefd gezegd een faciliterende doos waarin alle techniek en gewenste woononderdelen zijn samengebracht. Een doos die een positief gevoel oproep door het kekke design en die niet gehinderd wordt door beton”. De Cubi is een geprefabriceerde elektrotechnische en werkbouwkundige installatie die in één werkdag door twee werklieden ter plekke wordt geassembleerd. De kubusvormige verblijfsruimte bestaat volledig uit stekkerbare installaties voor elektra, water, verwarming, ventilatie, muziek, video en data. Kortom, populair gezegd: plug and play! Ergo: het Cubi-concept vormt een sluitende aanvulling op functievrij bouwen.”

De mogelijkheden qua casco’s ten voordele van de Cubi zijn oneindig. Alleen in Nederland al staat op moment van schrijven 6.000.000 m2 kantoorruimte leeg. Leegstand betekent waardeverlies en leidt in het ergste geval tot verkrotting. Het feit dat een gebouw lang leegstaat betekent niets anders dan dat de functie van het gebouw niet matcht met de wensen uit de samenleving. Oplossing: onderzoek de mogelijkheden van exploitatie in relatie tot de directe omgeving. Is dit wonen, werken, zorg, leisure? Faciliteer het gebouw zo flexibel mogelijk naar de gewijzigde behoefte. Geef het bestaand casco waarde door deze ontstane behoefte te faciliteren in tegenstelling tot de andere optie van slopen zodat nieuwe grond vrijkomt. Als je dit in weinig tijd en tegen lage kosten kunt doen wordt het interessant. De kosten van de Cubi in relatie tot het geboden liggen substantieel lager dan de traditioneel geboden oplossingen. Werken met afbouwpakketten versus ruwbouwpakketten betekent voor alles tijdbesparing. De Cubi is 100% prefab, het voordeel van werken met geprefabriceerde installaties is dat het eindproduct kwalitatief van hoge waarde is. Joop Petit over dit punt, “bouwen is een puinhoop, zie alleen al het feit dat bouwen een enorme bijdrage levert aan de afvalberg in Nederland. Tevens voldoen 70% van de in Nederland opgeleverde woningen niet aan het bouwbesluit. Functievrij bouwen is dé manier van risicobeperkend bouwen. Door de flexibele toepasbaarheid en intelligente manier van faciliteren biedt dit voordelen qua afschrijving, bijvoorbeeld afschrijvingen qua techniek. Bij het opleveren van een functievrij gebouw worden twee pakketten geleverd: een afbouwpakket en een installatiepakket met als gevolg schone handjes!”

Gevraagd naar de toekomst van het Cubi-concept, antwoordt Joop Petit luid en duidelijk. “In het eerste kwartaal van 2009 leveren we de Cubi 1 Serie op. Deze serie is de verbeterde versie van de hotelcubi zoals nu in Qbic Hotels Amsterdam WTC al ruim een jaar in gebruik zijn. De Cubi’s aldaar zijn een klinkend succes, getuige de hoge bezettingsgraad en het feit dat het hotel haar aantal kamers gaat uitbreiden. De 1 Serie wordt in 80 stuks geproduceerd en is o.a. uitgebreid met een kledingkast. Daarnaast ontwikkelen we de Residential Cubi waarin een keukeneenheid is geïntegreerd. Voor ons is het tijd om de bouwwereld te laten zien dat we de punt op de i hebben gezet.”  

Foto 1  Peter de Koning | Aeneas

Foto 2  W. Opreij